JESU, MEINE FREUDE

Jesu, meine Freude BWV 227 to jeden z czterech motetów, które Bach napisał na potrzeby nabożeństw żałobnych sprawowanych w Lipsku. Jednak zawiódłby się ten, kto szukałby w tej kompozycji nieutulonego żalu czy rzewnej rozpaczy. Przeciwnie, w refleksji o przemijaniu tkwi głęboka wiara i nadzieja na rychłe spotkanie z Bogiem. W mistrzowskim polifonicznym opracowaniu tekstu, w którym kolejne zwrotki pieśni Johanna Francka przeplatają ustępy z Listu św. Pawła do Rzymian, główny akcent położony jest na niesione przez Chrystusa wyzwolenie.

Podobnie zamykający program koncertu motet Der Geist hilft unser Schwachheit auf BWV 226 utrzymany jest w jasnym, świetlistym charakterze. Wykonany po raz pierwszy przez dwa chóry Szkoły św. Tomasza podczas uroczystości żałobnej po śmierci jej rektora – Johanna Heinricha Ernestiego – stanowi doskonałe odzwierciedlenie luterańskiej ufności w następujące po śmierci bezpośrednie spotkanie z Bogiem.

Pomiędzy motetami zabrzmią zadziwiające różnorodnością ustępy z wybranych kantat Johanna Sebastiana Bacha. Sinfonia z Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen BWV 12 zachwyca pełną ciepła i wyrafinowania solową partią oboju, zaś utrzymana w radosnym charakterze Sinfonia z kantaty Am Abend aber desselbigen Sabbats BWV 42 olśniewa dialogiem orkiestry z grupą instrumentów solowych. Zabrzmi też chór z kantaty Wer mich liebet, der wird mein Wort halten BWV 59, która – sądząc po skromnej obsadzie i niewielkich rozmiarach – skomponowana została na potrzeby uniwersyteckiego nabożeństwa.

Kontrapunktem dla dzieł Johanna Sebastiana Bacha będą Trzy psalmy op. 78 Felixa Mendelssohna. XIX-wieczny kompozytor, który doprowadził do pierwszego po śmierci Bacha wykonania Pasji wg św. Mateusza, pozostawał pod głębokim wrażeniem twórczości lipskiego kantora, a także innych barokowych i renesansowych mistrzów. Fascynacje te wpłynęły na ukształtowanie jego dojrzałego języka dźwiękowego, którego ciekawym przykładem są psalmy stworzone w latach 1843–1844 na potrzeby luterańskiej liturgii sprawowanej w berlińskiej katedrze. Czerpiąc z tradycji śpiewów responsorialnych i antyfonalnych, a także osiągnięć dawnych mistrzów polifonii, Mendelssohn tworzy oryginalne chóralne dzieła, w których przeszłość rezonuje z tym, co dla kompozytora współczesne.

◆ PROGRAM ◆

• Johann Sebastian Bach (1675–1750)
  • Jesu, meine Freude BWV 227
    • Jesu, meine Freude
    • Es ist nun nichts Verdammliches
    • Unter deinem Schirmen
    • Denn das Gesetz des Geistes
    • Trotz dem alten Drachen
    • Ihr aber seid nicht fleischlich, sondern geistlich
    • Weg mit allen Schätzen!
    • So aber Christus in euch ist
    • Gute Nacht, o Wesen
    • So nun der Geist
    • Weicht, ihr Trauergeister
  • Sinfonia z kantaty Weinen, Klagen, Sorgen, Zagen BWV 12
• Felix Mendelssohn (1809–1847)
  • Drei Psalmen op. 78
    • Warum Toben die Heiden
    • Richte mich Gott
    • Mein Gott, warum hast du mich verlassen
• Johann Sebastian Bach
  • Sinfonia z kantaty Am Abend aber desselbigen Sabbats BWV 42
  • Komm, Heiliger Geist, Herre Gott! BWV 59/3
  • Der Geist hilft unser Schwachheit auf BWV 226
    • Der Geist hilft unser Schwechheit auf
    • Du heilige Brunst, süßer Trost

◆ WYKONAWCY ◆

• Zespół Wokalny Polskiej Opery Królewskiej
• Zespół Instrumentów Dawnych Polskiej Opery Królewskiej CAPELLA REGIA POLONA
• Krzysztof Garstka — klawesyn/pozytyw, przygotowanie Zespołu Instrumentów Dawnych Polskiej Opery Królewskiej CAPELLA REGIA POLONA
• Karol Knapiński — dyrygent

Miejsce: Kościół Akademicki św. Anny, ul. Krakowskie Przedmieście 68, Warszawa
Czas trwania: ok. 1 h 20 min

Kontakt: +48 500 309 424 (od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00–17:00)