20/03—13/09/2026
Kuratorki: Anna Łazar i Lada Nakonechna
Autorka plakatu: Fontarte
Praca w tle — Honorata Martin, dzięki uprzejmości artystki.
Siła sztuki — w przeciwieństwie do przekazu propagandowego — tkwi między innymi na wytrącaniu nas z utartych schematów postrzegania rzeczywistości oraz ujawnianiu wątpliwości. To właśnie w polu sztuki współczesnej negocjowane są znaczenia ważne dla wspólnoty. Patrząc na pracę artystyczną, warto stawiać sobie pytania tak o przekaz i zastosowane środki, jak i o źródła, z którego pochodzą rozwiązania formalne. Artystki i artyści, interpretując i prowokując rzeczywistość, odsłaniają dominujące dyskursy polityki wizualnej.
Czy wojna zmienia sztukę? Tak, podobnie jak zmienia ludzkie życie. Większość dotychczasowych problemów intensyfikuje się i dochodzą do nich nowe.
Tytuł wystawy Ten kot został namalowany w czasie wojny tylko z pozoru jest prostym komunikatem. Po pierwsze, to nie jest kot („ceci n'est pas une pipe" – „to nie jest fajka"), choć przywołuje skojarzenia z dopaminową przyjemnością oglądania obrazków w internecie. Zdanie wypowiedziała artystka Kateryna Libkind, podkreślając, że wojna daje nieusuwalną ramę każdej sytuacji.
Po drugie, czasownik „namalowany" igra z powszechnym przekonaniem, że sztuka powstaje wskutek rysowania czy też malowania, względnie rzeźbienia. Tymczasem na wystawie prezentowane są prace powstałe przy użyciu innych strategii.
Po trzecie, mierzymy się z granicznym pytaniem o ukierunkowanie własnych działań w czasie totalnego kryzysu. Czy w czasie wojny jest jeszcze miejsce na krytyczny namysł?
Tak oto wystawa zajmuje się sztuką powstającą wobec wojny. Powracają kwestie długiego trwania obrazów II wojny światowej, wojny w byłej Jugosławii i przede wszystkim najbliższej nam czasowo i terytorialnie wojny przeciw Ukrainie, której walkę o wolność i życie popieramy. I to z doświadczenia tej wojny wyrasta nasza wystawa.
Prezentowane prace zostały dobrane jako odpowiedź na pytania, które zadawałyśmy sobie jako kuratorki. Czy sztuka jest skuteczna? Czego możemy od niej oczekiwać w czasie kryzysu? W jaki sposób podejmuje ważne kwestie debaty publicznej, m.in. doświadczenia wojny, tożsamości europejskiej, praw kobiet czy dekolonizacji w perspektywie krajów byłego bloku socjalistycznego. Jak wojna wpływa na naszą wrażliwość, kiedy dokumentacja z miejsc zbrodni współistnieje na ekranach komputerów z popkulturą i obrazami generowanymi przez AI? I czy może ona pomóc nam wyobrazić sobie świat inaczej, niż podpowiadają dominujące narracje?
Curators: Anna Łazar and Lada Nakonechna
Work in the background — Honorata Martin, courtesy of the artist.
The power of art — as opposed to propaganda — lies, among other things, in its ability to unsettle our habitual ways of perceiving reality and to reveal doubts. It is precisely within the field of contemporary art that meanings important to the community are negotiated. When looking at an artwork, it is worth asking questions both about its message and the means employed, as well as about the sources from which its formal solutions derive. By interpreting and provoking reality, artists expose the dominant discourses of visual politics.
Does war change art? Yes, just as it changes human life. Most existing problems intensify, and new ones arise.
The exhibition title This Cat Was Painted During the War only appears to be a simple statement. First of all, this is not a cat ("ceci n'est pas une pipe" — "this is not a pipe"), although it evokes associations with the dopamine-driven pleasure of looking at pictures on the internet. The sentence was spoken by the artist Kateryna Libkind, emphasising that war provides an inescapable frame for every situation.
Secondly, the verb "painted" plays with the widespread belief that art is created by drawing, painting or, alternatively, sculpting. Meanwhile, the exhibition presents works created using other strategies.
Thirdly, we are confronted with a fundamental question about the direction of our own actions in times of total crisis. Is there still room for critical reflection during wartime?
Thus, the exhibition addresses art created in the face of war. Issues related to the long-lasting imagery of the Second World War and the war in the former Yugoslavia return, and above all the war closest to us in time and geography — the war against Ukraine, whose struggle for freedom and life we support. It is from the experience of this war that our exhibition grows.
The presented works were selected in response to questions we asked ourselves as curators. Is art effective? What can we expect from it in times of crisis? How does it address important issues in public debate, including the experience of war, European identity, women's rights, or decolonisation from the perspective of countries of the former socialist bloc? How does war affect our sensitivity when documentation from sites of crimes coexists on computer screens with pop culture and AI-generated images? And can art help us imagine the world differently from the ways suggested by dominant narratives?
