1.05 – 20.09.2026
otwarcie wystawy: 30.04 czwartek, godz. 19:00 (wstęp wolny)
After party po wystawie: w godz. 20:00–23:00 w Alina Cafe & Bar, zagrają Kuba Stępień i Sonny.
Identyfikacja wizualna: Kaja Kusztra
W jaki sposób sztuka współczesna opisuje czas przejścia od dzieciństwa do dorosłości i problemy, z którymi mierzą się dziś osoby nastoletnie? Czy narzędzia artystyczne mogą im pomóc w budowaniu relacji i tworzeniu alternatywnych form komunikacji w chaotycznym świecie natłoku obrazów i informacji? Czy są w stanie dać realne wsparcie w przeżywanych przez nich kryzysach emocjonalnych i przywrócić poczucie sprawczości?
Wspólnym wątkiem prezentowanych na wystawie filmów, instalacji i obiektów jest doświadczenie dojrzewania w realiach współczesnego świata. Z jednej strony wojna w sąsiedztwie i katastrofa klimatyczna wzmacniają w osobach nastoletnich przeświadczenie o braku pewnej przyszłości, z drugiej doświadczają przemocy rówieśniczej i systemowej, będącej jedną z głównych przyczyn kryzysu zdrowia psychicznego. Ponadto istnieje chaos wynikający z natłoku obrazów, fake newsów i presja mediów społecznościowych.
Zaproszeni artyści i kolektywy przyglądają się granicom między dzieciństwem a dorosłością. Laserowa opera Matta Copsona „Age of Coming” opowiada o procesie dorastania i towarzyszących mu egzystencjalnych niepokojach. Inne prace poruszają problemy akceptacji cielesności, poszukiwania tożsamości seksualnej, wstydu i lęku przed oceną oraz samotności i tęsknoty za przynależnością. Prace Gisèle Vienne i Mohameda Bourouissy zwracają uwagę na narzędzia systemowej przemocy w strukturach rodzinnych i społecznych, podkreślając polityczny potencjał marginalizowanej grupy nastolatków. Anhar Salem porusza temat cyberprzemocy, a Magda Szpecht i kolektyw fantastic little splash skupiają się na zagrożeniach, takich jak manipulacja polityczna przez media społecznościowe, wskazując jednocześnie możliwości świadomego i twórczego wykorzystania narzędzi cyfrowych.
Punktem wyjścia wystawy była refleksja nad rolą instytucji kultury i narzędzi artystycznych jako realnego wsparcia dla nastolatków w obliczu kryzysu zdrowia psychicznego, niewydolności opieki psychiatrycznej i kryzysu systemu edukacji. Wystawa tworzy przestrzeń, w której głosy osób nastoletnich mogą wybrzmieć różnymi sposobami: w ekspozycji znajdują się realizacje stworzone kolektywnie przez samych nastolatków we współpracy z artystkami (m.in. prace przygotowane z Martą Romankiv i Weroniką Zalewską oraz Anią Nowak). Ważnym elementem jest instalacja Dashy Chechushkovej z pracami kilkunastu młodych osób z ukraińskiego kolektywu fra fra fra.
Wystawa została zaprojektowana jako przestrzeń eksperymentu zachęcająca do odkrywania możliwości kamery filmowej, poezji, działań performatywnych i praktyk teatralnych — od rozwijania myślenia krytycznego i świadomości społecznej po wsparcie w radzeniu sobie z kryzysami emocjonalnymi.
Pokazywane prace traktują adolescencję nie tylko jako kategorię wieku czy biologii, lecz także jako stan umysłu, tworząc uniwersalną opowieść o kruchości, wstydzie i szukaniu sensu, w której odnajdą się zarówno osoby nastoletnie, jak i dorosłe.
Instytucja finansowana przez: Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Mecenas Zachęty: Orlen
Partner programu edukacyjnego: Konsorcjum Filantropijne
Współpraca: Ambasada Norwegii, British Council, Czeskie Centrum przy Ambasadzie Republiki Czeskiej, Instytut Francuski w Warszawie, Instytut Adama Mickiewicza, Fundacja Razem Pamoja
Zachętę wspiera: Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych
Patroni medialni: Polskie Radio, TVP Kultura, Pismo, Vogue, Naszemiasto, Fathers
Partner wernisażu: Kombucha by Laurent
Zdjęcie: Aneta Grzeszykowska, „Daughter #04”, 2025 (praca powstała przy wsparciu Fundacji D’ARC w Rzymie)
