ANNA ZARADNY | Enjoy the Silence
wernisaż:
📅 24.01.2026
⏰ godz. 18:00
📅 24.01–7.03.2026
📍 Galeria Foksal
ul. Foksal 1/4
Warszawa
"Enjoy the Silence" to bezdźwięczna praca wideo o charakterze kontemplacyjnym, ułożona w szereg sekwencji ukazujących rozpryski materii, która zaczyna tworzyć migotliwe konstelacje. Skoncentrowanie uwagi na pojedynczym detalu i hiperrealistyczny sposób rejestracji momentu rozpadu powierzchni zdradza wyraźne inspiracje kinem strukturalnym. Dzięki sugestywnemu operowaniu ruchem i światłem powstał plastyczny materiał dający się rozpatrywać w kategoriach choreograficznych. Film przenosi odbiorcę w sferę, która w równym stopniu przypomina przestrzeń kosmiczną, co oceaniczną otchłań, dając szansę na zanurzenie się w ciszy. Jednak ten kojący nastrój jest iluzoryczny, bowiem pękająca materia tworzy intensywne wyobrażenia audialne mogące wzmagać uczucie niepokoju.
Dominującej na wystawie "Enjoy the Silence" pracy wideo towarzyszą instalacje przestrzenne, które rozszerzają pole filmu poza medium projekcji. Artystka materializuje wybrany kadr, multiplikując go w przestrzeni galerii i nadając mu status obiektu. Obraz zostaje zatrzymany, przybiera formę bezdźwięcznej partytury. Odłamek szkła obserwowany przez wizjer w ścianie funkcjonuje jako punkt skupienia uwagi, uruchamiający relację między widzeniem a wyobrażonym dźwiękiem. Kolejny obiekt, powtarzający kształt partytury i umieszczony w zaśnieżonym krajobrazie za oknem galerii, przenosi doświadczenie poza wnętrze wystawy, splatając porządek ekspozycji z rzeczywistością zewnętrzną.
Centralnym problemem instalacji jest iluzoryczność percepcji zmysłowej. Obrazy tłuczonego szkła i brak utrwalonego podświadomie dźwięku wprowadzają widza w stan poznawczego dysonansu. Granice między materialnością a efemerycznym doznaniem ulegają rozmyciu. Obraz uwodzi swoją estetyczną precyzją i jednocześnie destabilizuje jednoznaczną identyfikację materii, przywołując skojarzenia z lodem, wodą czy kosmicznym pyłem. Oczekiwanie dźwięku, napięcie między kontemplacją a instynktownym odruchem obronnym wobec „eksplodującej” materii uruchamiają reakcje somatyczne i wpływają na układ nerwowy widza. Spowolniony ruch łagodzi ostrość rozpadu, oferując doświadczenie relaksacji, a zarazem oswajania lęku — przed ciemnością, kruchością i nagłym zakłóceniem spokoju. Zachęca – delektuj się ciszą.
Praca Anny Zaradny rezonuje także z kontekstami ekologicznymi i klimatycznymi. Odłamek szkła przywodzi na myśl fragment odrywającego się lodowca – efemeryczny, kruchy znak procesu rozpadu, który zachodzi na naszych oczach. Cisza w "Enjoy the Silence" kontrastuje z problemem zanieczyszczenia sonicznego środowiska, będącego jedną z niewidzialnych plag cywilizacyjnego przyspieszenia. W tym sensie wystawa staje się przestrzenią uważności i wyciszenia, ale również krytycznej refleksji.
Istotnym punktem odniesienia dla wystawy jest koncepcja deep listening oraz tradycja awangardy muzycznej i filmowej, w tym twórczość Johna Cage’a. Cisza nie funkcjonuje tu jako brak, lecz jako strategia intensyfikacji percepcji — uruchamiająca słuchanie tego, co potencjalne, wyobrażone i niedające się bezpośrednio zarejestrować. "Enjoy the Silence" proponuje doświadczenie pograniczne: zawieszone między dźwiękiem a jego nieobecnością, zachwytem a niepokojem, materią a procesem jej rozpadu. To zaproszenie do uważnego bycia w napięciu, które odsłania zwodniczość naszych zmysłów i kruchość świata, jaki postrzegamy.
Praca: Anna Zaradny "Enjoy the Silence", 2018, wideo 13'08", kolekcja Fundacji Sztuki Polskiej ING
W 2026 roku Galeria Foksal obchodzi 60-lecie swojej działalności. Z tej okazji realizowany jest całoroczny program wystaw i działań artystycznych, stanowiący przestrzeń twórczego dialogu między historią, teraźniejszością i przyszłością instytucji. Wystawa Anny Zaradny jest częścią programu jubileuszowego Galerii.
BIO:
Anna Zaradny (ur. 1977) – artystka dźwiękowa i wizualna, kompozytorka, instrumentalistka, współzałożycielka festiwalu i wydawnictwa Musica Genera. Swoją twórczość realizuje w obszarze dźwięku i sztuk wizualnych. To wykształcona klasycznie absolwentka Akademii Muzycznej, gdzie uczyła się w klasie saksofonu i dyrygentury. Wykorzystuje doświadczenie w muzyce improwizowanej i eksperymentalnej, traktując instrument i inne narzędzia jako formę otwartą, organiczną. Jako kompozytorka i instrumentalistka porusza się w szerokim spektrum – od akustycznej muzyki improwizowanej, z minimalistycznym współczesnym idiomem, po złożoną strukturalnie i kompozycyjnie, całkowicie elektroniczną, eksperymentalną formę. Zaradny tworzy fotografie i wideo poprzez partytury, performansy, obiekty, kompozycje i instalacje dźwiękowe. Wykorzystuje środki abstrakcji, mikrodźwięki i obiekty architektoniczne, światło i przestrzeń, tworząc akustyczne środowiska, które pozwalają widzom stać się częścią dzieła i dotknąć architektury na poziomie dźwięku, eksplorując niewerbalne sposoby ekspresji poprzez narrację lub idee. W ten sposób kwestionuje wyższość obrazu, pozwalając dźwiękowi służyć jako istotny sygnał narracyjny, którego można doświadczyć całym ciałem. W zmodyfikowanych środowiskach, z przemyślanym oświetleniem i projektem dźwiękowym, które stymulują instynktowne doświadczenie architektury prezentowanej w szerokiej gamie przestrzeni immersyjnych, poszukuje powiązań między ludzkim ciałem, dźwiękiem, przestrzenią a technologią, eksplorując pęknięcia w dźwięku i obrazie, i tworzy momenty penetracji zmysłów i iluzoryczną naturę ich percepcji. Dzieła te charakteryzują się niejednoznacznością pojęć oraz relacją między ideami a medium formy.
