Otwarcie wystawy
📅 24.01.2026, godz. 18:00 — wernisaż
📅 24.01–7.03.2026 — czas trwania wystawy
Kuratorka: Katarzyna Krysiak
Partner: Fundacja Sztuki Polskiej ING
📍 Galeria Foksal
ul. Foksal 1/4
Warszawa
„Enjoy the Silence” to bezdźwięczna praca wideo o charakterze kontemplacyjnym, ułożona w sekwencje ukazujące rozpryski materii, które zaczynają tworzyć migotliwe konstelacje. Skoncentrowanie uwagi na pojedynczym detalu i hiperrealistyczny sposób rejestracji momentu rozpadu powierzchni zdradzają inspiracje kinem strukturalnym. Dzięki sugestywnemu operowaniu ruchem i światłem powstał plastyczny materiał rozpatrywalny w kategoriach choreograficznych. Film przenosi odbiorcę w sferę przypominającą zarówno przestrzeń kosmiczną, jak i oceaniczną otchłań, dając szansę na zanurzenie się w ciszy; jednocześnie pękająca materia tworzy intensywne wyobrażenia audialne, które mogą potęgować uczucie niepokoju.
Dominującej na wystawie pracy wideo towarzyszą instalacje przestrzenne, rozszerzające pole filmu poza medium projekcji. Artystka materializuje wybrany kadr, multiplikując go w przestrzeni galerii i nadając mu status obiektu. Obraz zostaje zatrzymany, przybiera formę bezdźwięcznej partytury. Elementy takie jak odłamek szkła obserwowany przez wizjer w ścianie funkcjonują jako punkt skupienia uwagi, uruchamiający relację między widzeniem a wyobrażonym dźwiękiem. Inny obiekt, powtarzający kształt partytury i umieszczony w zaśnieżonym krajobrazie za oknem galerii, przenosi doświadczenie poza wnętrze wystawy, splatając porządek ekspozycji z rzeczywistością zewnętrzną.
Centralnym problemem instalacji jest iluzoryczność percepcji zmysłowej. Obrazy tłuczonego szkła i brak utrwalonego dźwięku wprowadzają widza w stan poznawczego dysonansu. Granice między materialnością a efemerycznym doznaniem ulegają rozmyciu. Obraz uwodzi estetyczną precyzją i jednocześnie destabilizuje jednoznaczną identyfikację materii, przywołując skojarzenia z lodem, wodą czy kosmicznym pyłem. Oczekiwanie dźwięku i napięcie między kontemplacją a instynktowną reakcją wobec „eksplodującej” materii uruchamiają reakcje somatyczne i wpływają na układ nerwowy widza. Spowolniony ruch łagodzi ostrość rozpadu, oferując doświadczenie relaksacji i oswajania lęku – przed ciemnością, kruchością i nagłym zakłóceniem spokoju. Zachęca – delektuj się ciszą.
Praca rezonuje także z kontekstami ekologicznymi i klimatycznymi. Odłamek szkła przywodzi na myśl fragment odrywającego się lodowca — efemeryczny, kruchy znak procesu rozpadu. Cisza w „Enjoy the Silence” kontrastuje z problemem zanieczyszczenia sonicznego środowiska, będącego jedną z niewidzialnych plag przyspieszonej cywilizacji. W tym sensie wystawa staje się przestrzenią uważności, wyciszenia i krytycznej refleksji.
Istotnym punktem odniesienia dla wystawy jest koncepcja deep listening oraz tradycja awangardy muzycznej i filmowej, w tym twórczość Johna Cage’a. Cisza nie funkcjonuje tu jako brak, lecz jako strategia intensyfikacji percepcji — uruchamiająca słuchanie tego, co potencjalne, wyobrażone i niedające się bezpośrednio zarejestrować. „Enjoy the Silence” proponuje doświadczenie pograniczne: zawieszone między dźwiękiem a jego nieobecnością, zachwytem a niepokojem, materią a procesem jej rozpadu.
Praca: Anna Zaradny „Enjoy the Silence”, 2018, wideo 13'08", kolekcja Fundacji Sztuki Polskiej ING
W 2026 roku Galeria Foksal obchodzi 60-lecie swojej działalności. W ramach jubileuszowego programu realizowany jest całoroczny program wystaw i działań artystycznych, w którym wystawa Anny Zaradny jest jednym z elementów.
BIO: Anna Zaradny (ur. 1977) — artystka dźwiękowa i wizualna, kompozytorka, instrumentalistka, współzałożycielka festiwalu i wydawnictwa Musica Genera. Tworzy w obszarze dźwięku i sztuk wizualnych, wykorzystując doświadczenie w muzyce improwizowanej i eksperymentalnej. Pracuje z partyturami, performansami, obiektami i instalacjami dźwiękowymi, stawiając w centrum relację między dźwiękiem, przestrzenią i ciałem.
