
Kontemplacyjna, wizualno‑choreograficzna instalacja wideo z niepokojącymi obrazami.

Kontemplacyjna, wizualno‑choreograficzna instalacja wideo z niepokojącymi obrazami.
Otwarcie/wernisaż: 24.01.2026, godz. 18:00
Czas trwania wystawy: 24.01–7.03.2026
Kuratorka: Katarzyna Krysiak
Partner: Fundacja Sztuki Polskiej ING
Miejsce: Galeria Foksal, ul. Foksal 1/4, Warszawa
„Enjoy the Silence” to bezdźwięczna praca wideo o charakterze kontemplacyjnym, ułożona w szereg sekwencji ukazujących rozpryski materii, które tworzą migotliwe konstelacje. Skoncentrowanie uwagi na pojedynczym detalu i hiperrealistyczny sposób rejestracji momentu rozpadu powierzchni zdradzają inspiracje kinem strukturalnym. Dzięki sugestywnemu operowaniu ruchem i światłem powstał plastyczny materiał rozpatrywany też w kategoriach choreograficznych. Film przenosi widza w sferę przypominającą zarówno przestrzeń kosmiczną, jak i oceaniczną otchłań, dając szansę na zanurzenie się w ciszy; jednak ten kojący nastrój jest iluzoryczny, ponieważ pękająca materia wywołuje intensywne wyobrażenia audialne i może wzmacniać poczucie niepokoju.
Towarzyszące instalacje przestrzenne rozszerzają pole filmu poza medium projekcji. Artystka materializuje wybrany kadr, multiplikując go w przestrzeni galerii i nadając mu status obiektu; obraz zostaje zatrzymany i przybiera formę bezdźwięcznej partytury. Odłamek szkła obserwowany przez wizjer w ścianie funkcjonuje jako punkt skupienia uwagi, uruchamiając relację między widzeniem a wyobrażonym dźwiękiem. Inny obiekt, powtarzający kształt partytury i umieszczony w zaśnieżonym krajobrazie za oknem galerii, przenosi doświadczenie poza wnętrze wystawy, splatając porządek ekspozycji z rzeczywistością zewnętrzną.
Centralnym problemem instalacji jest iluzoryczność percepcji zmysłowej. Obrazy tłuczonego szkła i brak utrwalonego dźwięku wprowadzają widza w stan poznawczego dysonansu; granice między materialnością a efemerycznym doznaniem ulegają rozmyciu. Obraz uwodzi estetyczną precyzją i jednocześnie destabilizuje identyfikację materii, przywodząc skojarzenia z lodem, wodą czy kosmicznym pyłem. Oczekiwanie dźwięku oraz napięcie między kontemplacją a instynktownym odruchem obronnym wywołują reakcje somatyczne i wpływają na układ nerwowy widza. Spowolniony ruch łagodzi ostrość rozpadu, oferując doświadczenie relaksacji i oswajania lęku — przed ciemnością, kruchością i nagłym zakłóceniem spokoju. Zaproszenie: delektuj się ciszą.
Praca rezonuje także z kontekstami ekologicznymi i klimatycznymi: odłamek szkła przywodzi na myśl fragment odrywającego się lodowca — efemeryczny, kruchy znak procesu rozpadu. Cisza w „Enjoy the Silence” kontrastuje z problemem zanieczyszczenia sonicznego środowiska; wystawa staje się przestrzenią uważności, wyciszenia i krytycznej refleksji.
Punktem odniesienia dla wystawy są koncepcja deep listening oraz tradycja awangardy muzycznej i filmowej, w tym twórczość Johna Cage’a. Cisza funkcjonuje tu nie jako brak, lecz jako strategia intensyfikacji percepcji — uruchamiająca słuchanie tego, co potencjalne i wyobrażone. „Enjoy the Silence” proponuje doświadczenie pograniczne: zawieszone między dźwiękiem a jego nieobecnością, zachwytem a niepokojem, materią a procesem rozpadu.
Praca: Anna Zaradny, „Enjoy the Silence”, 2018, wideo, 13’08”, kolekcja Fundacji Sztuki Polskiej ING.
Galeria Foksal w 2026 roku obchodzi 60‑lecie działalności. Wystawa Anny Zaradny jest częścią jubileuszowego programu Galerii.
Anna Zaradny (ur. 1977) — artystka dźwiękowa i wizualna, kompozytorka, instrumentalistka, współzałożycielka festiwalu i wydawnictwa Musica Genera. Absolwentka Akademii Muzycznej (klasa saksofonu i dyrygentury). Tworzy w obszarze dźwięku i sztuk wizualnych: muzykę improwizowaną, eksperymentalną elektronikę, fotografie, wideo, partytury, performansy, obiekty i instalacje dźwiękowe. Eksploruje relacje między ciałem, dźwiękiem, przestrzenią i technologią, wykorzystując mikrodźwięki, światło i architekturę w celu stworzenia immersyjnych doświadczeń.