„Bestia" w reżyserii Aleksandra Hertza (1917) – najstarszy zachowany film z udziałem POLI NEGRI i jedyny zachowany obraz z polskiego okresu jej kariery!
Czwartek, 17 września | dwa pokazy: 18.00 i 20.00
Sala Rejs Kina Kultura | Krakowskie Przedmieście 21/23
„Bestia" to wstrząsająca historia zgubnych namiętności rozgrywająca się na tle Warszawy 1916 roku. W roli głównej występuje Pola Negri, jedna z największych gwiazd kina niemego.
Film wyprodukowała wytwórnia Sfinks, założona w 1909 roku przez Aleksandra Hertza. Obraz znajduje się na Liście Polskiego Dziedzictwa Filmowego, zainicjowanej przez Filmotekę Narodową – Instytut Audiowizualny w 2025 roku.
Projekcja filmów nigdy nie odbywała się w ciszy. Pierwszym dźwiękiem towarzyszącym pokazom filmowym był odgłos projektora. Według niektórych teoretyków to właśnie dźwięku projektora próbowano się pozbyć „zagłuszając" go muzyką. To jednak tylko część prawdy. Najważniejszym zadaniem muzyki w trakcie projekcji było wzruszenie widza, dopowiedzenie tego, co niewypowiedziane, muzyka miała przestraszyć, rozśmieszyć, stworzyć romantyczny nastrój. Dać głos niemej opowieści.
Przed rozpoczęciem seansu Filip Presseisen krótko opowie o tym, dlaczego kino nieme wcale nie było nieme. Przybliży historię organów teatralnych oraz ich rolę w dawnych kinoteatrach.
Rozmowę poprowadzi dziennikarka i prezenterka radiowa Ula Urzędowska.
Projekcjom „Bestii" będzie towarzyszyć improwizowany akompaniament organowy na żywo w wykonaniu Filipa Presseisena – znakomitego organisty i mistrza improwizacji.
Presseisen zagra na analogowych organach teatralnych (kinowych) amerykańskiej firmy Rodgers Organs, wpisujących się w tradycję instrumentów wykorzystywanych podczas projekcji kina niemego. Dzięki cyfrowemu systemowi instrument pozwala na wierne odtworzenie brzmienia, piszczałka po piszczałce, 35-głosowych, 3-manuałowych organów Wurlitzera znajdujących się w Sydney.
Organy kinowe Wurlitzera nazywano „całą orkiestrą w jednym instrumencie". Ten niezwykły muzyczny mechanizm, produkowany w USA, wyposażony był w szereg efektów imitujących m.in. klakson samochodowy, syrenę okrętową, gwizdek kolejowy, burzę z piorunami, szelest miotły, a nawet… pocałunek.
Warszawa też miała swoje organy kinowe. Zostały zamówione przez kino Colosseum, a ich uroczyste przybycie poprzedziła kampania reklamowa.
karowa@dsh.waw.pl, 22 255 05 00
Spotkanie „Między ciszą a kliszą. Akompaniament kina niemego" odbywa się w ramach cyklu „MIASTO W KINIE. KINO W MIEŚCIE – filmowa podróż przez Warszawę i dzieje kina".
W 2026 roku świętujemy 130 rocznicę pierwszych pokazów kinematograficznych na ziemiach polskich. To doskonała okazja, aby opowiedzieć dzieje kina i obsadzić Warszawę w pierwszoplanowej roli. W tym ujęciu stolica będzie sceną dla pionierów i wynalazców, właścicieli kinematografów, wizjonerów i przedsiębiorców, budujących pierwsze filmowe imperia, a także dla gwiazd kina oraz warszawskiej publiczności. To filmowa podróż, w której kinowy projektor stanie się…wehikułem czasu.
Organizator: DSH
Koncepcja i prowadzenie: Ula Urzędowska
Patroni medialni: Legalna Kultura, Radio RMF Classic
Organista, pedagog, pionier praktyki improwizacji organowej do kina niemego w Polsce. Ukończył z wyróżnieniem klasę organów prof. dr h. c. Christopha Bosserta w Hochschule für Musik w Würzburgu (stypendium bawarskiego programu BAYHOST) oraz klasę organów na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie, również z wyróżnieniem.
W trakcie studiów wziął udział w rocznym programie Erasmus-Socrates i studiował w klasie prof. Franza Danksagmüllera w Hochschule für Musik w Lubece. Brał udział w kursach mistrzowskich interpretacji organowej (m.in. W. Zerer, P. van Dijk, H. Vogel, M. Radulescu, M. Sander, R. Mayer, L. Fassang, A. Cea Galán) oraz improwizacji (W. Seifen, D. Börner). Po ukończeniu warszawskiej uczelni odbył półroczną praktykę organmistrzowską w warsztatach Wegscheider Orgelbau w Dreźnie oraz Torkildsen Orgelbyggeri Åsen w Norwegii, wziął również udział kursie intonacji organizowanym przez International Society of Organbuilders w zakładzie Bernarda Aubertina w Courtefontaine we Francji.
Laureat Międzynarodowego Konkursu Organowego ION w Norymberdze w 2016 r. (nagroda specjalna Antalffy-Preis za najlepszą interpretację utworów na organach historycznych). Rok później zdobył I miejsce oraz nagrodę specjalną – Puchar Prezydenta Miasta Poznania – na VI Międzynarodowym Konkursie Organowym im. Feliksa Nowowiejskiego w Poznaniu. Laureat Międzynarodowego Konkursu Improwizacji w Schwäbisch Gmünd (II miejsce oraz nagroda publiczności w 2019 r.). W 2015 r. wygrał konkurs Centrum Edukacji Artystycznej na napisanie programu nauczania przedmiotu „organy" dla szkół muzycznych II stopnia w Polsce, w 2023 r. na zlecenie Departamentu Szkolnictwa Artystycznego wziął udział w pracach nad nowymi podstawami programowymi. W 2020 r. uzyskał stopień doktora sztuki muzycznej w dyscyplinie instrumentalistyka, w roku 2024 stopień doktora habilitowanego. Rzeczoznawca Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie opieki nad organami zabytkowymi, członek Baltisches Orgel Centrum, grupy Bach-Societät, Podkomisji ds. Budownictwa Organowego Archidiecezji Krakowskiej oraz konsultant Centrum Edukacji Artystycznej.
Koncertuje w kraju i za granicą (Niemcy, Szwajcaria, Włochy, Norwegia, Węgry, Litwa, Czechy, USA). Ma w dorobku 11 nagrań płytowych, nagrywał dla Polskiego Radia i Telewizji. Współpracuje ze zespołami Capella Cracoviensis oraz Cracow Singers. Adiunkt w Instytucie Muzyki Kościelnej UPJPII w Krakowie, kierownik sekcji instrumentalnej w Archidiecezjalnej Szkole Muzycznej II stopnia w Krakowie.
Pionier praktyki improwizacji organowej do kina niemego w Polsce – po raz pierwszy improwizował do filmu „Metropolis" podczas festiwalu „Konstelacja Gwiazd" w 2010 r. w Szczecinie. Od tego czasu tworzył ad hoc muzykę do ponad 60 filmów niemych na międzynarodowych festiwalach w Polsce, Niemczech, Szwajcarii oraz Stanach Zjednoczonych Ameryki. Potwierdzeniem tego rodzaju umiejętności było zdobycie pierwszego miejsca na międzynarodowym konkursie improwizacji kinowej w Berlinie (Internationaler Kinoorgel-Wettbewerb im Babylon) w 2015 r.
Dziennikarka, reporterka, prezenterka radiowa, autorka scenariuszy. Od ponad dekady na falach RMF Classic, gdzie prowadzi programy „Życie z klasą", „Głos natury", „Foto story" i wiele innych. Rozmawia z twórcami muzyki, nauki i kina w audycjach radiowych oraz podczas spotkań z publicznością. Prowadziła koncerty Festiwalu Muzyki Filmowej (2021, 2022, 2023, 2024) oraz Krakowskich Zaduszek Jazzowych (2023, 2025). Współpracuje z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną przy cyklach „ROMANTIC(T)OS" i „Jesienna Maestria". Z Sinfoniettą Cracovią współtworzyła cykl „Roztańczona Sinfonietka", który otrzymał Nagrodę Rodziców w Plebiscycie Słoneczniki w kategorii muzyka (2025). Na Festiwalu Kina Organowego w Lubinie (2024, 2025, 2026) opowiada o czasach kina niemego.
Fot. NAC
