Wystawa Maryny Tomaszewskiej „WAW. MIASTO I ULICE KOBIET” będzie prezentowana od 19 września 2025 do 22 lutego 2026 w siedzibie DSH (Dom Spotkań z Historią) przy ul. Karowej 20 w Warszawie. Kuratorką wystawy jest Joanna Warsza.
WGW 2025: wystawa prezentowana w ramach Warsaw Gallery Weekend 2025 w sekcji WGW+. WGW+
Co druga osoba mieszkająca w Warszawie to kobieta lub osoba tak się definiująca, jednak nie ma to przełożenia ani na planowanie miejskie, ani na nazewnictwo ulic. W Warszawie jest 5 800 ulic i placów, z czego około 20% posiada nazwy upamiętniające konkretne osoby. Ponad 1 300 z nich to ulice nazwane na cześć mężczyzn, a jedynie około 150 — na cześć kobiet; często są to ślepe uliczki lub zaułki.
Wystawa zaprasza do jednego z takich zaułków. Wpisana w kontekst DSH instalacja odwraca niewidzialność kobiet na tablicach miejskich, prezentując feministyczne statystyki, genderowe mapy-tkaniny oraz szczegółowe biografie niewidzialnych matronek, których najwięcej można spotkać w mniej centralnych dzielnicach, takich jak Białołęka czy Targówek. Wystawa wskazuje na ogromną asymetrię w narracji historyczno-kulturowej dotyczącej reprezentacji płci w przestrzeni publicznej, a jednocześnie otwiera refleksję o tym, jak wyglądałaby sfeminizowana przestrzeń publiczna i co kobiety oraz osoby niebinarne mogą wnieść do planowania miejskiego.
Tę tzw. „lukę informacyjną” opisuje Caroline Criado Perez w książce „Niewidzialne kobiety. Jak dane tworzą świat skrojony pod mężczyzn”. Autorka pokazuje, że sposób budowania narracji ma fundamentalne znaczenie dla percepcji oraz mechanizmów społecznych i kulturowych, w których funkcjonujemy — w Warszawie, Hamburgu i Kijowie. Wystawa i książka zadają pytanie, jak myśleć i tworzyć miasta, żeby były one dla każdego.
W uchwale Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 2009 roku są wytyczne dotyczące nomenklatury ulic: „wykorzystywanie nazw pochodzących od nazw własnych, pospolitych lub pamiątkowych, z zachowaniem pomiędzy nimi niezbędnej równowagi, z tym że w miarę możliwości należy unikać dominacji nazw o charakterze pamiątkowym”. Wystawa i towarzysząca jej książka są próbą odczarowania marginalizacji kobiet w przestrzeni publicznej.
Jesienią ukaże się także art book „WAW” autorstwa Maryny Tomaszewskiej, dostępny w Księgarni DSH. Projekt graficzny książki: Martyna Wędzicka-Obuchowicz (autorka identyfikacji wizualnej wystawy).
📅
Premiera książki: 18 października 2025 (w ramach Festiwalu Bohaterek 2025).
📍
Miejsce wystawy: Dom Spotkań z Historią (DSH), ul. Karowa 20, Warszawa.
Partner projektu: Stadtkuratorin Hamburg (@stadtkuratorinhamburg).
Maryna Tomaszewska (@maryna) — artystka interdyscyplinarna: obiekty, instalacje, performansy i książki artystyczne. Redaktorka naczelna Period yk Najgorszego. Profesor Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, kieruje Pracownią Tekstu Eksperymentalnego na Wydziale Sztuki Mediów. Uczestniczka wystaw m.in. BWA Wrocław, BWA Zielona Góra, CSW Zamek Ujazdowski, MATCA Cluj-Napoca, OOF Gallery London, Golden Thread Gallery Belfast, NY Art Book Fair i LA Art Book Fair. Laureatka stypendiów Miasta Stołecznego Warszawy, MKiDN oraz programu „Młoda Polska”. Jej książki artystyczne znajdują się w zbiorach m.in. MoMA, SFMOMA, The Metropolitan Museum of Art, Tate i Victoria and Albert Museum.
Joanna Warsza — kuratorka (City Curator of Hamburg), redaktorka, eseistka. Kuratorka i współkuratorka wielu wystaw i projektów miejskich oraz konferencji (m.in. Pawilon Gruzji na Biennale w Wenecji 2013; Polski Pawilon w Wenecji 2022; Radical Playgrounds, Gropius Bau, Berlin 2024; Autostrada Biennale w Prizren 2021 i 2023; Public Art Munich 2018; 7. Berlin Biennale 2012). W latach 2014–2024 dyrektorka programowa CuratorLab na Konstfack University of the Arts w Sztokholmie. Redaktorka ponad 15 publikacji.
MARYNA TOMASZEWSKA — “WAW: WOMEN’S CITY, WOMEN’S STREETS”
Temporary exhibition and book launch.
📅
19.09.2025–22.02.2026
Maryna Tomaszewska’s installation at the History Meeting House (DSH) reverses the invisibility of women in public spaces through feminist statistics, gender-related textile maps, and biographies of invisible female matrons, highlighting asymmetries in the capital’s gender representation. The exhibition is presented as part of Warsaw Gallery Weekend (WGW+) and the art book will premiere on 18 October 2025 as part of the Heroines Festival. Publication co-financed by an art grant from the City of Warsaw.
Link: WGW+
