Maria Jarema Pęknięty modernizm

Wystawa „Maria Jarema. Pęknięty modernizm” proponuje nowe spojrzenie na twórczość jednej z najbardziej oryginalnych postaci polskiej sztuki nowoczesnej okresu międzywojennego i powojennego.

Czas trwania: 20 marca – 26 czerwca
Miejsce: Galeria E, drugie piętro, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie

Opis wystawy:

Wystawa prezentuje prace ze wszystkich okresów twórczości Marii Jaremy. Kuratorzy określają wypracowany przez nią idiom mianem „pękniętego modernizmu”. Ekspozycja jest zaaranżowana według narastającej skali: jednostka, para, rodzina, wielość, pokazując, jak w obrazach ciała ujawniają się napięcia społeczne oraz procesy rozpadu i pęknięcia podmiotu.

W okresie powojennym Jarema łączyła koncentrację na cielesności i autoekspresji z dążeniem do formalnej autonomii sztuki abstrakcyjnej; od 1949 roku eksperymentowała z techniką monotypii, co pozwalało jej artykułować podmiot jako całość, uwzględniając obszary pęknięć i rozdarć.

Wystawa po raz pierwszy obejmuje niemal cały księgozbiór artystki: katalogi wystaw, tomiki poezji, portfolia i czasopisma z pobytów w Paryżu oraz materiały wymieniane z przyjaciółmi i podarowane przez brata Józefa. Zbiory te pomagają zarysować intelektualną i artystyczną biografię artystki, która zmarła przedwcześnie w wieku pięćdziesięciu lat.

Krótki biogram:

• Maria Jarema (Jaremianka), ur. 1908 w Starym Samborze nad Dniestrem. Studiowała rzeźbę w pracowni Xawerego Dunikowskiego na ASP w Krakowie, ukończyła w 1935 roku.
• Współzałożycielka Grupy Krakowskiej; współpracowała z eksperymentalnym teatrem Cricot (scenografia, kostiumy, lalkarstwo, występy sceniczne).
• Od końca lat 30. i w czasie okupacji tworzyła prace kameralne; po wojnie porzuciła rzeźbę na rzecz malarstwa.
• W latach 1949–1954 schroniła się w emigracji wewnętrznej i rozwinęła technikę monotypii. W 1956 roku zniszczyła legitymację partyjną i ponownie zaangażowała się w życie artystyczne.
• Reprezentowała Polskę m.in. na Prix Guggenheim w Paryżu (1956) i na Biennale w Wenecji (1958). Zmarła 1 listopada 1958 roku w Krakowie.

Kuratorzy projektu:

Éric de Chassey, Natalia Sielewicz.

Partnerzy i podziękowania:

• Muzeum jest instytucją prowadzoną przez Miasto Stołeczne Warszawa i Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego
• Partner strategiczny: Audi Polska
• Mecenas Muzeum i Kolekcji: EY
• Partnerzy Muzeum: Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, Puro Hotels
• Partner Kina: E.ON Polska
• Partner Edukacji: Fundacja EFC
• Partner Prawny: Kancelaria DZP
• Partnerzy medialni: Polskie Radio, PAP, Zwierciadło, Vogue, Onet, Wyborcza.pl, Wysokie Obcasy, Pismo

Kuratorzy wyrażają ogromną wdzięczność rodzinie artystki za zaangażowanie i pomoc w przygotowaniu wystawy. Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie dziękuje także Fondation Gandur pour l'Art.

W projekcie grafiki wykorzystano pracę: WYRAZY 8 — tempera, monotypia na papierze przyklejonym na płótnie (Muzeum Narodowe w Poznaniu).