O czym wspólnie marzymy? Globalne związki — porzucone przyjaźnie ✨ 17.10.2025 – 08.02.2026 🎉 otwarcie: 16.10 czwartek, godz. 19:00 Zachęta – Narodowa Galeria Sztuki Kuratorzy: - Taras Gembik - Joanna Kordjak - Antonina Stebur Prace współczesne: - Aravani Art Project - Arpirellas - Oliwia Bosomtwe - Oksana Briukhovetska - Minerva Cuevas - Galas (Vladyslav Gryn) - Nadira Husain - Hamlet Lavastida - Marysia Lewandowska - Ibrahim Mahama - Amy Muhoro - Marina Naprushkina - Thuc Linh Nguyen Vu - Ahmet Öğüt - PUNTO ESPORA | La Ciudad Abierta - Alicja Rogalska - Laila Shawa - Janek Simon - Marta Romankiv - Weronika Zalewska Kontekst historyczny: - dokumentacja z archiwum Zachęty - Muzeum Solidarności Salvadora Allende (Museo de la Solidaridad Salvador Allende) - arpilleras z kolekcji Conflict Textiles przy Ulster University w Irlandii Północnej - prace z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie Projekt graficzny: Kaja Kusztra Wkrótce ogłosimy program wydarzeń w weekend otwarcia 17-19.10. Wystawa otwiera archiwa Zachęty, by na nowo przyjrzeć się sieciom globalnych relacji artystycznych w czasach PRL. Współcześni artyści i artystki konfrontują te historie z teraźniejszością, pytając, co zostało z „internacjonalistycznych przyjaźni” sprzed 1989 roku i jak mogą one kształtować nasze wyobrażenia wspólnej przeszłości. Punktem wyjścia wystawy, na której znalazły się prace współczesne oraz materiały historyczne, jest krytyczna refleksja związana z zapomnianym rozdziałem polityk kulturalnych PRL, realizowanych przez Zachętę (wówczas Centralne Biuro Wystaw Artystycznych), a także rolą instytucji kultury dzisiaj. Wystawa skupia się na artystycznych relacjach Polski z krajami tzw. globalnej większości – m.in. Ameryką Łacińską, Indiami, Wietnamem czy Palestyną. Kluczowe jest tu pojęcie „internacjonalistycznej przyjaźni” i jej infrastruktura. Przyjaźń ta miała ambiwalentny charakter — była wyrazem dążeń emancypacyjnych i jednoczących, a jednocześnie opierała się na zależnościach związanych z eksploatacją zasobów naturalnych, taniej siły roboczej i przemocy. Autorzy wystawy zwracają się ku przeszłości nie po to, by ją idealizować, lecz po to, by – dostrzegając jej złożoność – zastanowić się, co może nam dziś powiedzieć o teraźniejszości i możliwych scenariuszach wspólnej przyszłości. W historii tych międzynarodowych przyjaźni, porzuconych po 1989 roku, dostrzegalny jest bowiem potencjał sztuki jako narzędzia politycznego oporu i solidarności. Kuratorzy — wspólnie z zaproszonymi osobami artystycznymi, aktywistami i aktywistkami — stawiają pytania o rolę instytucji kultury w kontekście coraz większego etnicznego i narodowościowego zróżnicowania polskiego społeczeństwa, w czasach nasilającej się ksenofobii oraz mechanizmów wykluczenia i dyskryminacji. Zachęcają do spojrzenia na dzisiejszą Polskę jako przestrzeń otwartą na wiele głosów, języków, tożsamości i doświadczeń — miejsce, w którym różnorodność nie stanowi problemu, lecz warunek wspólnego życia. Próbują jednocześnie wyobrazić sobie taką instytucję kultury, która byłaby nie tylko przestrzenią prezentacji sztuki, ale przede wszystkim miejscem dialogu i wspólnej refleksji. Na wystawie prezentowane są prace i dokumenty historyczne oraz dzieła artystów i artystek współczesnych z różnych regionów świata (większość prac została stworzona specjalnie na tę wystawę). Instytucja finansowana przez: - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Zachętę wspiera: - Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych Mecenas Zachęty: - ORLEN Wystawa pod patronatem honorowym i partnerskim Ambasady Chile w Polsce oraz Konsulatu Honorowego Chile we Wrocławiu Partnerzy projektu: - Goethe Institut - Fundacja Yes - Akzo Nobel - Dulux Professional Patroni medialni: - artinfo.pl - K MAG - TVP KULTURA Wystawa jest wspierana przez British Council jako część UK/Poland Season 2025. Praca Ibrahima Mahamy powstała dzięki wsparciu Fundacji OmenaArt Foundation. ____________ What Are Our Collective Dreams? Global Connections — Abandoned Friendships ✨ 17.10.2025 – 08.02.2026 🎉 opening: 16.10 Thursday, 7:00 PM Zachęta – National Gallery of Art Curators: - Taras Gembik - Joanna Kordjak - Antonina Stebur Contemporary works by: - Aravani Art Project - Arpirellas - Oliwia Bosomtwe - Oksana Bruchovetksa - Minerva Cuevas - Galas (Vladyslav Gryn) - Nadira Husain - Hamlet Lavastida - Marysia Lewandowska - Ibrahim Mahama - Amy Muhoro - Marina Naprushkina - Thuc Linh Nguyen Vu - Ahmet Öğüt - PUNTO ESPORA | La Ciudad Abierta - Alicja Rogalska - Laila Shawa - Janek Simon - Marta Romankiv - Weronika Zalewska Historical context: - documentation from the archives of Zachęta and Museo de la Solidaridad Salvador Allende - works from the collection "Conflict Textiles", Ulster University, Belfast - works from the collections of the National Museum in Warsaw Graphic design: Kaja Kusztra The program for the opening weekend events (17–19.10) will be announced soon. The exhibition opens the archives of Zachęta to revisit the networks of global artistic relations forged during the socialist era in Poland. Contemporary artists confront these histories with the present, asking what remains of the “internationalist friendships” from before 1989, and how they might shape our understanding of a shared past. This exhibition of contemporary art and archival materials critically examines a forgotten chapter of cultural policy from the Polish People’s Republic, focusing on the role of Zachęta, then the Central Bureau of Art Exhibitions (CBWA), and the function of cultural institutions today. The show explores Poland’s artistic relationships with regions and countries of the global majority, including Latin America, India, Vietnam, and Palestine. The point of departure is the concept of ‘internationalist friendship’ and its underlying infrastructure. This friendship was profoundly ambivalent — an expression of emancipatory and unifying aspirations that was simultaneously based on dependencies rooted in the exploitation of natural resources, cheap labour, and violence. The curators turn to the past not to idealise it, but rather — by acknowledging its complexity — to consider what this history can reveal about our present and the possible scenarios for a shared future. Within the history of these international friendships, abandoned after 1989, lies the potential of art as a tool for political resistance and solidarity. Together with invited artists and activists, the curators raise questions about the role of cultural institutions in the context of Poland’s growing ethnic and national diversity, and in a time of intensifying xenophobia, exclusion, and discrimination. They invite us to see contemporary Poland as a space open to a multitude of voices, languages, identities, and experiences; a place where diversity is not a problem to be solved, but the very foundation of a shared life. They seek to envision a cultural institution that is not merely a space for presenting art but, first and foremost, a site of dialogue and shared reflection. The exhibition features historical works and documents alongside recent pieces by contemporary artists from across the globe, the majority of which have been commissioned specifically for this occasion.
