Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji naukowej „Ofiara i ofiarność”, organizowanej w dniach 23–25 września 2026 r. na Uniwersytecie Warszawskim.
Organizatorzy
- Wydział „Artes Liberales”
- Wydział Lingwistyki Stosowanej
- Wydział Polonistyki
Pomysł konferencji zrodził się z przekonania, że aksjologii ofiary i postawie ofiarności Europa zawdzięcza fundamenty swojego pojmowania świata i przemian cywilizacyjnych. Bez obu tych kategorii nie sposób wytłumaczyć wielu aktualnych wzorców kulturowych, nawet jeżeli współcześnie zaciera się rozumienie sensu ofiarności, co łączy się z coraz trudniejszym dostępem do judeochrześcijańskich archetypów ofiary.
Przykładowe pytania i tematy konferencji
- Ewolucja konceptualizacji i reprezentacji ofiary i ofiarności na przestrzeni wieków w różnych kontekstach kulturowych i religijnych.
- Kategorie ofiary: krwawa i bezkrwawa, przebłagalna i dziękczynna, fizyczna i psychiczna, składana publicznie i w skrytości serca, indywidualna, zbiorowa, wspólnotowa.
- Ofiara, poświęcenie, ofiarność – kształtowanie się i przemiana znaczeń w językowym obrazie świata; rola tradycji chrześcijańskiej i antyku.
- Relacja między byciem ofiarą a heroicznością, poświęceniem, posłuszeństwem, wiernością.
- Rola miłości w różnych koncepcjach ofiary; postawa przebaczenia oprawcom.
- Ofiara jako dar składany Bogu i ludziom a ofiara jako epifania.
- Ofiara i męczeństwo: męczennik jako naśladowca Chrystusa; męczeństwo jako wyraz wolności w ujęciu Ojców Kościoła i w późniejszych interpretacjach.
- Ofiarowanie i bycie ofiarowanym; zgoda i niezgoda na poświęcenie (np. Abraham, Jefte, Agamemnon).
- Kulturowe wzorce wzrastania w postawie ofiarności i mierzenie się z perspektywą męczeństwa.
- Podmiotowy aspekt ofiary: proces duchowy, mentalny i fizyczny; literackie obrazy zmagania się z postawą ofiarowywania się.
- Skutki składania siebie w ofierze (samotność, odrzucenie, ofiarnik jako „idol”); problem ofiary daremnej.
- Wpływ nauk psychologicznych, antropologicznych, ekonomicznych oraz nurtów filozoficznych i trendów politycznych i edukacyjnych na sposób wartościowania ofiarności.
- Historyczne rewizje celów wartych i niewartych ofiary oraz chrześcijańskie korzenie świeckich paradygmatów ofiarności.
- Konflikty odmiennych kulturowo modeli ofiary i ich interpretacje w tekstach kultury.
- Czytelność ofiary Chrystusa oraz znaczenia viae crucis we współczesnej kulturze; mechanizmy zaciemniania teologii cierpienia jako ofiary.
- Niesprawiedliwość i problematyczność ofiary; kontrowersje wokół pojęć i postaw związanych z cierpieniem niewinnym.
- Uzurpacje ofiarnicze; ofiara jako narzędzie terroru; czynienie ofiary z innych.
- Przekształcenia tradycyjnego chrześcijańskiego pojmowania ofiary pod wpływem socjalizmu i ruchów robotniczych.
- Sekularyzacja pojęcia ofiary i ofiarności; deheroizacja i ośmieszanie postaw ofiarniczych we współczesnej kulturze masowej.
- Świątynia jako miejsce składania ofiary; krzyż jako tron i ołtarz ofiarny; Eucharystia jako ofiara; kontrowersje wokół sakramentu kapłaństwa.
- Malarskie i literackie przedstawienia Baranka Ofiarnego; poeta jako kapłan-męczennik; pisanie jako samoofiarowanie.
- Konwencje artystyczne i literackie przechowujące wzorce ofiary i ofiarności (epicedium, hagiografia, panegiryk, dramaty liturgiczne, tragedia, film), oraz indywidualne świadectwa przetwarzania tych wzorców.
Informacje praktyczne
Opłata konferencyjna: 400 zł.
Nie organizujemy noclegu, lecz możemy zarezerwować miejsce w hotelu uniwersyteckim.
Zgłoszenia
Prosimy przesyłać zgłoszenia do 30 marca 2026 r. na adres Wyślij zgłoszenie, załączając jeden plik (doc, docx, odt lub pdf) zawierający: imię i nazwisko, afiliację, tytuł proponowanego referatu, abstrakt do 300 słów i notkę biograficzną.
Komitet organizacyjny
- Małgorzata Grzegorzewska
- Ewa Hoffmann-Piotrowska
- Marta Łukaszewicz
- Witold Sadowski
- Paweł Stępień
Sekretarz konferencji:
Katarzyna Kopka
