📅 3 marca 2026, godz. 19:00
📍 Foyer Nowego Teatru / Nowa Księgarnia
🎟️ Wstęp wolny
Nowa książka: „Stygmat. Helena Wolińska i Włodzimierz Brus. Biografia” Katarzyna Kwiatkowska‑Moskalewicz, Wydawnictwo Agora
Prokuratorka, która stała się symbolem stalinowskich zbrodni i inspiracją postaci jednej z bohaterek oscarowej Idy, oraz genialny ekonomista wyklinany przez Gomułkę w marcu 1968 roku razem z Kołakowskim i Baumanem. A między nimi wielka miłość, dramaty i historia, która po wielekroć ich rozdzielała i łączyła.
Ta książka opowiada, odkłamuje i obnaża. Opowiada rozdzierającą historię dwojga ludzi, którzy stracili wszystkich i wszystko w Zagładzie. Uszli z życiem, a potem na gruzach starego świata szukali nadziei na sprawiedliwy porządek w komunizmie i Polsce Ludowej. (Tę nadzieję też im w końcu odebrano). Odkłamuje czarną legendę, jaką na użytek walki o władzę nad przeszłością, i nie tylko przeszłością, stworzono w III RP na temat obojga – z półprawd, uprzedzeń, manipulacji, złej woli. Obnaża ciemną stronę społeczeństwa, w którym antykomunizm i antysemityzm się przenikają, blokują dostęp do wiedzy o ludziach i epoce, są katastrofą poznawczą i moralną. Katarzyna Kwiatkowska‑Moskalewicz wspaniale wypełnia misję biografki. Zachowując empatię, stawia zarazem czoła mrocznym epizodom, przede wszystkim z życia Wolińskiej. W rzetelny sposób przedstawia okoliczności, w jakich rodziły się wybory i kształtowały charaktery bohaterów. Nade wszystko – przywraca sprawiedliwe spojrzenie na ich decyzje, uwikłania i czasy.
– Artur Domosławski
Autorka wnikliwie odtwarza historię życia dwojga ludzi w burzliwej epoce. Ludzi, których połączyła miłość oraz fascynacja komunizmem rozumianym jako droga do równouprawnienia, a po 1945 roku do udziału w grupie rządzącej. Poznajemy ich motywacje, losy, uwikłania w reżim, co staje się przyczyną dramatów, z którymi mierzyli się do końca życia.
– prof. Andrzej Friszke
Niezwykłe studium historyczne, bogate w szczegóły, wnikliwe, rozważne. I zaskakujące! Czyta się świetnie. Bardzo polecam!
– prof. Irena Grudzińska‑Gross
Wolińska i Brus byli jednym z symboli „żydokomuny”, czarnymi charakterami historii PRL. W świetnie napisanej podwójnej biografii autorka pokazuje złożoność i wieloznaczność ich losów naznaczonych przez antysemityzm i komunizm – dwie wielkie ideologie XX wieku. Nie rozgrzesza, ale próbuje zrozumieć. Świetna książka!
– prof. Adam Leszczyński
O autorce:
Katarzyna Kwiatkowska‑Moskalewicz – historyczka i reporterka specjalizująca się w problematyce Europy Wschodniej. Pracuje w Instytucie Myśli Politycznej im. Gabriela Narutowicza oraz Instytucie Studiów Politycznych PAN. Stypendystka Bekker NAWA w Katedrze Historii Europy Wschodniej na Uniwersytecie w Heidelbergu (2023–2024) oraz Wayne Vucinich Fellowship na Uniwersytecie Stanforda (2026). Laureatka m.in. grantu Narodowego Centrum Nauki oraz nagrody Pióro Nadziei Amnesty International. Tłumaczka z języków białoruskiego i rosyjskiego. Autorka m.in. książki "Zabić smoka. Ukraińskie rewolucje" (2016).
Spotkanie poprowadzi Karolina Sulej – pisarka, dziennikarka, reporterka ("Vogue", "Pismo", "Wysokie Obcasy", "Mint Magazine"), felietonistka "Polityki", prowadząca program „Mody Polskie” w TVP Kultura oraz audycje i podcast „Ludzie w ubraniach” w Trójce. Kuratorka wystaw, badaczka i popularyzatorka antropologii mody. Autorka reportaży i książek non‑fiction.
Ilustracja cyklu: Jarosław Danilenko
