Spotkanie wokół książki Róży Bauminger "Przy pikrynie i trotylu"

Spotkanie wokół książki Róży Bauminger "Przy pikrynie i trotylu"

Książka Róży Bauminger "Przy pikrynie i trotylu" była pierwszą publikacją na temat obozu pracy przymusowej zorganizowanego w Państwowej Fabryce Amunicji w Skarżysku-Kamiennej, którą w czasie wojny przejęła niemiecka firma Hasag (Hugo Schneider Aktiengesellschaft). W trakcie seminarium przedstawimy sylwetkę autorki książki oraz zastanowimy się nad miejscem pracy przymusowej w systemie gospodarczym III Rzeszy. W spotkaniu wezmą udział dr Marta Janczewska oraz dr Ewa Koźmińska-Frejlak.

Róża (Rozalia Frymet) Bauminger urodziła się w 1897 roku (1902 w dokumentach powojennych) w Krakowie jako czwarte, przedostatnie dziecko Salomona i Rebeki (Ryfki) z domu Korall. Wzrastała w rodzinie mocno osadzonej w tradycji żydowskiej; jej rodzicom zależało jednak na wykształceniu dzieci i ich sprawnym funkcjonowaniu w obrębie polskiej kultury. W latach 1918–1925 studiowała na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Po zakończeniu studiów podjęła pracę nauczycielską w szkołach typu gimnazjalnego. Przed wybuchem wojny pracowała w Wilnie; w połowie sierpnia 1939 r. przyjechała do Krakowa i tam pozostała, dzieląc los żydowskich krakowian pod okupacją niemiecką. Przeszła przez getto krakowskie oraz obozy w Płaszowie, Skarżysku-Kamiennej i Lipsku; w tym ostatnim pod koniec kwietnia 1945 r. doczekała wyzwolenia.

Po wojnie związała swoje życie zawodowe z instytucjami żydowskimi. W lipcu 1945 r. podjęła pracę w oddziale wojewódzkim Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej w Krakowie, a po przekształceniu — w oddziale krakowskim Żydowskiego Instytutu Historycznego — pracowała tam ponad trzy lata. Była jedną z najbardziej zasłużonych protokolantek zeznań ocalałych i nieżydowskich świadków Zagłady. W połowie 1949 r. zatrudniła się w Żydowskim Towarzystwie Kultury, najpierw jako sekretarka, później jako bibliotekarka; po połączeniu Towarzystwa z Centralnym Komitetem Żydów w Polsce przeszła do Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce (TSKŻ), gdzie pracowała aż do emerytury. Zmarła w 1988 r. w Krakowie.